kontakt e-mail 

NAWIGACJA
O MNIE
UE
KONTAKT
ARCHIWUM
 

 

Unia Europejska



Oficjalna strona Unii Europejskiej: europa.eu/index_pl.htm

Unia Europejska (UE) to rodzina demokratycznych państw europejskich, których celem jest wspólna praca na rzecz pokoju i dobrobytu. Jest to organizacja jedyna w swoim rodzaju. Państwa Członkowskie przekazują stworzonym przez siebie wspólnym instytucjom część swoich kompetencji, tak aby decyzje w określonych sprawach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania mogły być podejmowane w sposób demokratyczny na szczeblu europejskim. To połączenie suwerenności zwane jest również "integracją europejską".
Historyczne korzenie Unii Europejskiej sięgają okresu II Wojny Światowej. Idea integracji europejskiej narodziła się po to, by zapobiec na zawsze podobnym zbrodniom i zniszczeniu. Pierwszy jej projekt przedstawił Minister Spraw Zagranicznych Francji, Robert Schuman, w dniu 9 maja 1950 roku. Data ta została uznana za dzień narodzin obecnej Unii Europejskiej i co roku 9 maja jest obchodzony jako Dzień Europy.

Unia Europejska:


Ojcowie UE

Konrad Adenauer
- pierwszy kanclerz Niemiec po wojnie, współtwórca idei zjednoczonej Europy.

Jacques Lucien Delors - przewodniczący Komisji Europejskiej w latach 1985-1995. Wzmocnił jej rolę i był jednym z twórców ścisłej integracji Europy.

Helmut Kohl - kanclerz Niemiec w latach 1982-98, jest uważany za ojca zjednoczenia Niemiec w 1991 r.

Robert Schuman - współtwórca idei powowłania Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Minister spraw zagranicznych Francji w latach 1948-1952.

Winston Churchill - premier Wielkiej Brytanii w czasie II wojny światowej. Sugerował powołanie Stanów Zjednoczonych Europy.

Alcide de Gasperi - premier Włoch w latach 1945-53, współautor i realizator koncepcji integracji europejskiej, współinicjator utworzenia w 1949 r. Rady Europy i Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali.

Francois Mitterrand - prezydent Francji w latach 1981 -1995, zwolennik ścisłej integracji europejskiej.

Paul Henri Spaak - premier Belgii, przewodniczący Zgromadzenia EWWiS, Sekretarz Generalny NATO, współtwórca Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali.

Etiene Davignon - belgijski polityk i finansista, członek zarządów wielu międzynarodowych koncernów, odegrał ważną rolę w umocnieniu pozycji Komisji Europejskiej.

Charles de Gaulle - prezydent Francji w latach 1959-69, francuski bohater narodowy, zwolennik Europy ojczyzn i ograniczania roli Stanów Zjednoczonych na kontynencie.

Jean Monnet - jeden z "Ojców Założycieli" zjednoczonej Europy, współautor koncepcji powołania Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, pierwszy przewodniczący jej organu wykonawczego - Wysokiej Władzy.


Symbole UE

Traktat z Lizbony podpisany w dniu 13 grudnia 2007 r. nie zawiera postanowień odnoszących się do ustanowienia symboli Unii Europejskiej.

Jednakże bezpośrednio przed podpisaniem Traktatu, grupa 16 państw (Belgia, Bułgaria, Niemcy, Grecja, Hiszpania, Włochy, Cypr, Litwa, Luksemburg, Węgry, Malta, Austria, Portugalia, Rumunia, Słowenia i Słowacja) dołączyła do Aktu Końcowego Konferencji Międzyrządowej deklarację nr 52, w której państwa te oświadczyły, że wymienione poniżej symbole "pozostają dla nich symbolami wyrażającymi poczucie wspólnoty obywateli Unii Europejskiej oraz ich związek z nią".

Flaga UE



Dwanaście złotych gwiazd ułożonych koliście na lazurowym tle.

Pomysł na wygląd i kształt flagi pochodzi od hiszpańskiego dyplomaty Salvadora de Madariaga y Rojo oraz francuskiego plastyka Arsena Heitza. Jesienią 1955 r. przedstawili oni ostateczny projekt flagi: dwanaście złotych gwiazd usytuowanych w miejscach godzin na tarczy zegara na lazurowym tle. Określono proporcje długości flagi do jej wysokości (3:2), promień gwiazdy na 1/18 wysokości i promień korony na 1/3 wysokości, z niezmienną liczbą dwunastu gwiazd. Taki układ symbolizuje solidarność i harmonię miedzy narodami Europy. Liczba gwiazd nawiązuje do starożytnej symboliki liczby 12 oznaczającej doskonałość i całość. Odpowiada także liczbie miesięcy w roku, godzin na tarczy zegara, znaków zodiaku i apostołów. Liczba gwiazd nie zależy natomiast od liczby krajów członkowskich.

Projekt flagi zatwierdzono w czasie posiedzenia Rady Europy w Paryżu. Ta sama flaga Europy, dokładnie opisana symbolicznie, heraldycznie i geometrycznie, została przyjęta 21 kwietnia 1986 r. jako flaga Wspólnot Europejskich, a obecnie Unii Europejskiej.

Dzień 8 grudnia jest obchodzony jako rocznica uroczystego przyjęcia flagi Europy.

Hymn UE

Hymn Unii Europejskiej jest instrumentalnym opracowaniem chóralnej kantaty z IV części IX Symfonii d-moll op. 125 Ludwiga van Beethovena.

Pierwsze szkice IX Symfonii Beethovena pochodzą z 1815 r. Symfonia została ukończona w 1823 r. Jej prawykonanie odbyło się w Wiedniu 7 maja 1824 r.

IX Symfonia składa się z czterech części. W Allegro - czwartej, finałowej części Beethoven posłużył się tekstem Friedricha Schillera "Oda do radości", tekstem który od dawna Beethovena fascynował. Poprzez odpowiednie zestawienie i wybór schillerowskich strof oraz zestawienie partii instrumentalnych, solowych i chóralnych Beethoven osiągnął zamierzony artystyczny efekt: radości i szczęścia domaga się najpierw jednostka, a potem cała ludzkość połączona w braterskim uścisku.

12 stycznia 1972 r. Rada Europy zatwierdziła "Odę do radości" jako swój hymn. Hymn posiada jedynie wersję instrumentalną, opracowaną przez austriackiego dyrygenta Herberta von Karajana w trzech aranżacjach: na fortepian, na instrumenty dęte oraz dla orkiestry symfonicznej. W uniwersalnym języku muzyki, hymn ten wyraża ideały wolności, pokoju i solidarności.

Od 1986 r. "Oda do radości" jest hymnem Unii Europejskiej. Jest on grany podczas oficjalnych uroczystości i szczytów Unii Europejskiej.

Dzień Europy

Dzień Europy jest obchodzony 9 maja. Przypomina o dacie 9 maja 1950 roku, kiedy Robert Schuman, francuski minister spraw zagranicznych, ogłosił swoją deklarację - plan Schumana. Plan ten dotyczył powołania pierwszej organizacji koordynującej współpracę państw w górnictwie i hutnictwie, Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Jej powstanie zapoczątkowało integrację gospodarczą Europy.

Euro



Traktat o Unii Europejskiej (Traktat z Maastricht) określił realizację Unii Gospodarczej i Walutowej poprzez wprowadzenie wspólnej waluty w krajach zakwalifikowanych do UGiW. W grudniu 1995 r. Rada Europejska uzgodniła nazwę nowej waluty "Euro" i potwierdziła jej wprowadzenie z dniem 1 stycznia 1999 roku.

Przez pierwsze trzy lata była to waluta niematerialna, stosowana jedynie w transakcjach bezgotówkowych. W dniu 1 stycznia 2002 r. euro pojawiło się w obrocie gotówkowym, zastępując banknoty i monety walut krajowych.

Symbolem euro jest grecka litera epsilon przecięta dwiema równoległymi liniami. Z jednej strony znak ten przypomina o antycznych korzeniach cywilizacji europejskiej, jest symbolem zintegrowania naszego kontynentu i kojarzy się ze stabilnością. Z drugiej nawiązuje do innych głównych walut świata (funta szterlinga, dolara amerykańskiego i japońskiego jena). Ukryta w piktogramie litera "E" pochodzi od nazwy naszego kontynentu.

Jedno euro składa się ze 100 centów. Jest prawnym środkiem płatniczym w 16 państwach członkowskich Unii Europejskiej, a także w ich departamentach i terytoriach zamorskich oraz na wyspach należących do krajów strefy euro lub z nimi stowarzyszonych. Ponadto na podstawie oficjalnej umowy ze Wspólnotą Europejską euro stosują też Monako, San Marino i Watykan oraz nieformalnie - Andora, Czarnogóra i Kosowo.

Motto UE

Motto Unii Europejskiej - w wersji łacińskiej: In varietate Concordia - w tłumaczeniu na język polski brzmi "Zjednoczona w różnorodności" lub "Jedność w różnorodności". Zostało ono ogłoszone na sesji Parlamentu Europejskiego w dniu 4 maja 2000 r. Hasło powstało w wyniku konkursu ogłoszonego we Francji. Niesie ze sobą przesłanie, że poprzez Unię Europejską Europejczycy są zjednoczeni w wysiłkach na rzecz pokoju i dobrobytu oraz, że mnogość kultur, tradycji i języków w Europie jest jej ważnym atutem.


Prezydencja w Radzie UE

Przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej zwane Prezydencją to okres, w którym państwa członkowskie rotacyjnie przewodniczą posiedzeniom Rady UE według ustalonej kolejności.

Dawniej przedstawiciel kraju aktualnie sprawującego prezydencję był automatycznie przewodniczącym Rady Europejskiej i reprezentował Radę na arenie międzynarodowej. Sytuacja uległa zmianie po wejściu w życie Traktatu z Lizbony, który zlikwidował rotacyjne, półroczne przewodzenie w Radzie Europejskiej przez szefów państw i rządów krajów UE i ustanowił stanowisko Przewodniczącego Rady Europejskiej, wybieranego na 2,5 letnią kadencję (art. 15 TUE), czyli popularnie zwanego "prezydenta UE".

Traktat wprowadził 18-miesieczną Prezydencję zbiorową grupy trzech państw tzw. trio (Deklaracja nr 9 odnosząca się do art. 16 ust. 9 TUE w powiązaniu z art. 236 TFUE), gdzie każde państwo kolejno przewodniczy przez okres sześciu miesięcy poszczególnym składom Rady UE, z wyłączeniem Rady ds. Zagranicznych. Państwa te sprawują Przewodnictwo na podstawie wspólnego programu działania i udzielają sobie wsparcia. Mogą także ustalić pomiędzy sobą alternatywne założenia dotyczące podziału prac w ramach grupy. Grupy tworzone są na zasadzie równej rotacji między Państwami Członkowskimi, przy uwzględnieniu ich różnorodności i równowagi geograficznej w ramach Unii.

Na mocy Traktatu lizbońskiego został także powołany Wysoki przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (art. 26 TUE). Będąc odpowiedzialnym za stosunki zewnętrzne i "koordynację innych działań zewnętrznych Unii", prowadzi on unijną politykę zagraniczną i reprezentuje UE na zewnątrz. Dodatkowo Wysoki przedstawiciel ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa przewodniczy Radzie ds. Zagranicznych, co oznacza wyłączenie przewodniczenia tej Radzie i kierowania pracami ministrów spraw zagranicznych Państw Członkowskich z systemu Przewodnictwa rotacyjnego.

RokPaństwo sprawujące PrezydencjęStrona internetowa
2004Irlandia
Holandia
eu2004.ie
 
2005Luksemburg
Wielka Brytania
eu2005.lu
 
2006Austria
Finlandia
eu2006.at
eu2006.fi
2007Niemcy
Portugalia
eu2007.de
eu2007.pt
2008Słowenia
Francja
eu2008.si
eu2008.fr
2009Czechy
Szwecja
eu2009.cz
se2009.eu
2010Hiszpania
Belgia
eu2010.es
 
2011Węgry
Polska
 
2012Dania
Cypr
 
2013Irlandia
Litwa
 
2014Grecja
Włochy
 
2015Łotwa
Luksemburg
 
2016Holandia
Słowacja
 
2017Malta
Wielka Brytania
 
2018Estonia
Bułgaria
 
2019Austria
Rumunia
 
2020Finlandia
Niemcy
 


Instytucje UE

System instytucjonalny Unii Europejskiej opiera się na siedmiu głównych instytucjach: Parlamencie Europejskim, Radzie Europejskiej, Radzie Unii Europejskiej, Komisji Europejskiej, Trybunale Sprawiedliwości UE, Trybunale Obrachunkowym i Europejskim Banku Centralnym oraz organach pomocniczych: Komitecie Regionów i Komitecie Ekonomiczno-Społecznym.

Instytucje te realizują zadania wyznaczone przez Unię, kierują procesem integracji europejskiej, uchwalają prawo wspólnotowe, stawiają nowe cele zmierzające ku pełnemu zjednoczeniu Europy.

Instytucje Unii Europejskiej


Traktat Lizboński

W ciągu minionego pięćdziesięciolecia zmieniła się Europa i zmienił się świat.

We współczesnym, objętym globalizacją i ulegającym ciągłym zmianom świecie Unia musi stawiać czoła nowym wyzwaniom. Europa XXI wieku musi zmierzyć się z problemami związanymi z takimi kwestiami, jak globalizacja gospodarki, rozwój demograficzny, zmiany klimatu, dostawy energii czy też niespotykane dotychczas zagrożenia dla bezpieczeństwa.

Państwa członkowskie nie są w stanie samodzielnie sprostać wszystkim tym nowym wyzwaniom - wyzwaniom, które nie znają granic. Jedynym lekarstwem na tego rodzaju problemy i niepewność obywateli co do przyszłości może być podjęcie wspólnych wysiłków w skali europejskiej. Aby podołać temu zadaniu, Europa musi być nowoczesna. Musi mieć do dyspozycji skuteczne i spójne narzędzia, dostosowane zarówno do wymogów funkcjonowania Unii, której liczba państw członkowskich wzrosła w stosunkowo krótkim czasie z 15 do 27, jak i do ciągłych zmian charakteryzujących współczesny świat. Trzeba zatem zreformować zasady współpracy zapisane w traktatach.

To właśnie ma na celu traktat podpisany 13 grudnia 2007 r. w Lizbonie. Uwzględniając zmiany polityczne, gospodarcze i społeczne, a także mając na uwadze oczekiwania Europejczyków, szefowie państw i rządów osiągnęli porozumienie w sprawie nowych zasad decydujących o zakresie działalności Unii w przyszłości oraz formach, jakie działalność ta może przybierać. Traktat lizboński zmienia strukturę i sposób funkcjonowania instytucji europejskich, wzmacnia legitymację demokratyczną Unii Europejskiej oraz utrwala wartości podstawowe.

Traktat lizboński jest owocem negocjacji państw członkowskich zgromadzonych na konferencji międzyrządowej. W pracach konferencji uczestniczyła Komisja i Parlament Europejski. Traktat musiał zostać ratyfikowany przez każde z 27 państw członkowskich. Procedura ratyfikacji zależała od systemu konstytucyjnego danego kraju.

Traktat wszedł w życie 1 grudnia 2009 r. zgodnie z artykułem 6.

źródło: www.europa.eu



Pobierz plik PDF na swój komputer - pobierz plik (ok. 4,6 MB)

Przeczytaj wersję online:


Traktat w skrócie:

Traktat lizboński wszedł w życie 1 grudnia 2009 r. Tym samym zakończyły się kilkuletnie dyskusje na temat spraw instytucjonalnych.

Traktat lizboński zmienia traktaty UE i WE, ale ich nie zastępuje. Wyposaża on Unię w ramy prawne oraz instrumenty potrzebne do sprostania przyszłym wyzwaniom i spełnienia oczekiwań społeczeństwa.

  1. Bardziej demokratyczna i oparta na bardziej przejrzystych zasadach Europa: w traktacie wzmocniono rolę Parlamentu Europejskiego i parlamentów krajowych, zwiększono możliwość uczestnictwa obywateli w procesie decyzyjnym oraz wyraźniej określono podział zadań między władzami europejskimi i krajowymi.
    • Większe znaczenie Parlamentu Europejskiego: traktat wyposaża Parlament Europejski, wybierany w wyborach bezpośrednich przez obywateli UE, w istotne nowe kompetencje w dziedzinie prawodawstwa unijnego, budżetu i umów międzynarodowych. Rozszerzenie zakresu stosowania procedury współdecyzji zapewnia Parlamentowi Europejskiemu pozycję równorzędną z Radą (reprezentującą państwa członkowskie) przy przyjmowaniu zdecydowanej większości unijnych aktów prawnych.
    • Większe zaangażowanie parlamentów krajowych: zwiększają się możliwości udziału parlamentów narodowych w pracach UE, w szczególności dzięki nowemu mechanizmowi gwarantującemu, że UE będzie podejmować działania jedynie, jeżeli na szczeblu unijnym można osiągnąć lepsze wyniki (zasada pomocniczości). Większa rola parlamentów narodowych i Parlamentu Europejskiego wpłynie na wzmocnienie demokracji i legitymacji władzy w UE.
    • Większy wpływ obywateli: dzięki inicjatywie obywatelskiej milion obywateli z różnych państw członkowskich może zwrócić się do Komisji o przedłożenie nowego wniosku legislacyjnego.
    • Podział kompetencji: wyraźna klasyfikacja kompetencji pozwoli jasno określić relacje między państwami członkowskimi i Unią Europejską.
    • Wystąpienie z Unii: w traktacie lizbońskim po raz pierwszy wyraźnie przewidziano możliwość wystąpienia z Unii.
  2. Sprawniej działająca Unia: traktat uproszcza metody pracy i zasady głosowania oraz usprawnia i modernizuje zasady funkcjonowania instytucji UE liczącej 27 państw. Zwiększają się także możliwości działania w dziedzinach o istotnym znaczeniu dla współczesnej Unii.
    • Skuteczne i efektywne podejmowanie decyzji: głosowanie większością kwalifikowaną w Radzie rozszerzono na nowe obszary polityki. Dzięki temu proces decyzyjny stanie się szybszy i sprawniejszy. Od 2014 r. większość kwalifikowaną będzie się obliczać na zasadzie podwójnej większości: państw członkowskich i ludności. Dzięki temu zwiększy się w Unii legitymacja władzy. Podwójną większość stanowić będzie co najmniej 55% państw członkowskich reprezentujących co najmniej 65% ludności UE.
    • Stabilniejsze i mniej skomplikowane ramy instytucjonalne: traktat ustanawia urząd stałego przewodniczącego Rady Europejskiej wybieranego na okres dwóch i pół roku, wprowadza bezpośredni związek pomiędzy wyborem przewodniczącego Komisji Europejskiej a wynikami wyborów do PE, przewiduje nowe przepisy w zakresie składu Parlamentu Europejskiego oraz określa bardziej przejrzyste zasady w zakresie wzmocnionej współpracy i przepisów finansowych.
    • Poprawa jakości życia Europejczyków: traktat lizboński wzmacnia możliwości działania UE w wielu dziedzinach o istotnym znaczeniu dla dzisiejszej Unii i jej obywateli, w szczególności w zakresie wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości (walka z terroryzmem, zwalczanie przestępczości), lecz również w dziedzinach takich jak: polityka energetyczna, zdrowie publiczne, ochrona ludności, zmiany klimatyczne, usługi użyteczności publicznej, badania, przestrzeń kosmiczna, spójność terytorialna, polityka handlowa, pomoc humanitarna, sport, turystyka i współpraca administracyjna.
  3. Europa praw i wartości, wolności, solidarności i bezpieczeństwa: traktat promuje wartości UE, włącza Kartę praw podstawowych do prawa pierwotnego, przewiduje nowe mechanizmy solidarności i zapewnia lepszą ochronę obywateli europejskich.
    • Wartości demokratyczne: traktat lizboński wymienia i umacnia wartości i cele, na których opiera się Unia. Mają one służyć jako punkt odniesienia dla europejskich obywateli, symbolizując to, co Europa może zaoferować partnerom na całym świecie.
    • Prawa obywateli i Karta praw podstawowych: traktat lizboński chroni istniejące prawa i wprowadza nowe. W szczególności zapewnia poszanowanie wolności i zasad określonych w Karcie praw podstawowych i nadaje im wiążącą moc prawną. Dotyczy praw cywilnych, politycznych, gospodarczych i socjalnych.
    • Wolność obywateli europejskich: traktat lizboński chroni i umacnia "cztery swobody", a także swobody polityczne, gospodarcze i społeczne przysługujące mieszkańcom Europy.
    • Solidarność państw członkowskich: traktat stanowi, że Unia i jej państwa członkowskie działają wspólnie w duchu solidarności, jeżeli którekolwiek państwo członkowskie stanie się przedmiotem ataku terrorystycznego lub ofiarą klęski żywiołowej bądź katastrofy spowodowanej przez człowieka. Podkreślono również znaczenie solidarności w dziedzinie energii.
    • Poprawa ogólnego bezpieczeństwa: traktat zwiększa potencjał Unii do działania w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, co przekłada się bezpośrednio na większe możliwości Unii w zakresie zwalczania przestępczości i terroryzmu. Nowe postanowienia dotyczące ochrony ludności, pomocy humanitarnej i zdrowia publicznego mają również na celu zapewnienie Unii większych możliwości reagowania na zagrożenia bezpieczeństwa europejskich obywateli.
  4. Zwiększy się znaczenie Europy na arenie międzynarodowej dzięki połączeniu instrumentów europejskiej polityki zewnętrznej, zarówno w zakresie kształtowania, jak i realizacji polityki. Traktat lizboński pozwoli Europie zajmować przejrzyste stanowisko w kontaktach z partnerami na całym świecie oraz zapewni wykorzystanie potencjału gospodarczego, humanitarnego, politycznego i dyplomatycznego Unii dla promowania jej interesów i wartości na całym świecie przy jednoczesnym poszanowaniu interesów poszczególnych państw członkowskich w zakresie spraw zagranicznych.
    • Nowy urząd wysokiego przedstawiciela Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa i jednocześnie wiceprzewodniczącego Komisji zapewni większe oddziaływanie, spójność i widoczność działań zewnętrznych UE.
    • Wysokiego przedstawiciela wspomaga nowa Europejska Służba Działań Zewnętrznych.
    • Ustanowienie jednolitej osobowości prawnej Unii wzmocni jej pozycję negocjacyjną, zapewniając jej jeszcze większą siłę oddziaływania na arenie międzynarodowej, oraz sprawi, że stanie się ona bardziej widocznym partnerem dla państw trzecich i organizacji międzynarodowych.
    • W zakresie europejskiej polityki bezpieczeństwa i obrony zachowano szczególne zasady podejmowania decyzji, ale równocześnie ułatwiono podejmowanie działań w ramach wzmocnionej współpracy w mniejszej grupie państw członkowskich.

Poznaj swoje prawa


źródło: informacje dzięki uprzejmości serwisu www.POLSKAwUE.gov.pl
zdjęcia: European Parliament

 
Reklama: Actus Ten serwis wykorzystuje pliki cookies. Wszystkie zasady ich używania wraz z informacjami o sposobie wyrażania i cofania zgody na używanie cookies, opisaliśmy w Polityce Prywatności Polityka prywatności. Korzystając z serwisu akceptujesz jej postanowienia. ^